Hər bir müstəqil dövlətin möhkəm təməllərindən biri onun Konstitusiyasıdır. Konstitusiya dövlətin idarəçilik sistemini, cəmiyyətin hüquqi əsaslarını, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını müəyyən edən ali qanundur. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası da müstəqil dövlətimizin hüquqi dayağı, suverenliyimizin və dövlətçilik ənənələrimizin mühüm ifadəsidir.

     12 noyabr Azərbaycan tarixində mühüm əhəmiyyət daşıyan günlərdən biridir. 1995-ci il noyabrın 12-də müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyası ümumxalq səsverməsi - referendum yolu ilə qəbul edilmişdir. Bu tarixi hadisə ölkəmizdə müasir dövlət quruculuğunun hüquqi əsaslarının formalaşmasında yeni mərhələnin başlanğıcı olmuşdur. Konstitusiya 1995-ci il noyabrın 27-də qüvvəyə minmişdir. Onun layihəsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin sədrliyi ilə fəaliyyət göstərən xüsusi komissiya tərəfindən hazırlanmışdır.

     Müstəqilliyin bərpasından sonra Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri dövlət idarəçiliyinin hüquqi əsaslarını yaratmaq, demokratik cəmiyyətin inkişafını təmin etmək, insan hüquq və azadlıqlarını qoruyan mükəmməl qanunvericilik sistemini formalaşdırmaq idi. Məhz bu baxımdan Konstitusiyanın qəbul edilməsi tarixi zərurət olmaqla yanaşı, xalqımızın öz gələcəyini müstəqil müəyyən etmək iradəsinin təzahürü idi.

     Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası dövlətin demokratik, hüquqi, dünyəvi və unitar respublika olduğunu təsbit edir. Əsas Qanunda xalq hakimiyyətinin mənbəyi kimi Azərbaycan xalqı müəyyənləşdirilir. Burada dövlət müstəqilliyinin, suverenliyin və ərazi bütövlüyünün qorunması, qanunun aliliyi, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafı, insan hüquqlarının təmin edilməsi kimi fundamental prinsiplər öz əksini tapır.

     Konstitusiyanın əsas mahiyyəti yalnız dövlət qurumlarının fəaliyyət istiqamətlərini müəyyənləşdirməklə məhdudlaşmır. O, eyni zamanda hər bir vətəndaşın hüquqlarını, azadlıqlarını və vəzifələrini müəyyən edən mühüm hüquqi sənəddir. Təhsil almaq, əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq, mülkiyyətə sahib olmaq, söz və fikir azadlığından istifadə etmək, qanun qarşısında bərabərlik kimi prinsiplər cəmiyyətin hüquqi həyatının əsasını təşkil edir. Bu hüquqların qorunması və onlara hörmətlə yanaşılması hüquqi dövlət quruculuğunun vacib şərtlərindəndir.

     Ötən illər ərzində ölkəmizdə baş verən siyasi, iqtisadi və sosial dəyişikliklər Konstitusiyanın müddəalarının təkmilləşdirilməsini də zəruri etmişdir. 2002-ci il avqustun 24-də, 2009-cu il martın 18-də və 2016-cı il sentyabrın 26-da keçirilən ümumxalq referendumları nəticəsində Konstitusiyaya əlavə və dəyişikliklər edilmişdir. Bu dəyişikliklər dövlət idarəçiliyi sisteminin və hüquqi mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən proseslərin tərkib hissəsi olmuşdur.

     Azərbaycanın müasir inkişaf mərhələsində Konstitusiyanın müəyyən etdiyi hüquqi prinsiplər dövlət idarəçiliyinin bütün sahələrində mühüm əhəmiyyət daşıyır. Möhtərəm Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasətinin hüquqi çərçivəsini də Konstitusiya və qanunvericilik sistemi təşkil edir. Dövlətin suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün və milli maraqlarının qorunması, ölkənin inkişafı və vətəndaşların rifahının yüksəldilməsi dövlət quruculuğunun əsas istiqamətləri sırasındadır.

     Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, hüquqi dövlətin möhkəmliyi yalnız qanunların mövcudluğu ilə deyil, onların gündəlik həyatda ardıcıl tətbiqi ilə ölçülür. Hər bir dövlət qurumunun, vəzifəli şəxsin və vətəndaşın Konstitusiyaya və qanunlara hörmətlə yanaşması cəmiyyətdə hüquqi mədəniyyətin formalaşmasına xidmət edir. Qanunun aliliyinin təmin olunması, vətəndaşların hüquqlarının qorunması və hər kəsin üzərinə düşən məsuliyyəti dərk etməsi sağlam cəmiyyətin əsas göstəricilərindəndir.

     Konstitusiya həm də gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyətimizi müəyyən edən mühüm sənəddir. Gənc nəslin hüquqi biliklərinin artırılması, dövlət rəmzlərinə, qanunlara və milli dəyərlərə hörmət ruhunda tərbiyə olunması müstəqil dövlətimizin gələcəyi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Öz hüquqlarını və vəzifələrini bilən, qanunlara hörmət edən vətəndaş cəmiyyətin inkişafına öz töhfəsini verir.

     12 Noyabr - Konstitusiya Günü müstəqil Azərbaycan dövlətinin hüquqi əsaslarını, xalqımızın dövlətçilik iradəsini və gələcəyə yönəlmiş inkişaf hədəflərini bir daha xatırladan əlamətdar tarixdir. Bu günün mahiyyəti hər birimizə Konstitusiyanın müəyyən etdiyi prinsiplərə hörmətlə yanaşmağın, hüquqlarımızı bilməyin və vətəndaşlıq məsuliyyətimizi dərk etməyin vacibliyini aşılayır.

     Konstitusiyamız müstəqil dövlətimizin hüquqi dayağı, milli dövlətçilik tariximizin mühüm mərhələsi və gələcək inkişafımızın əsas təminatlarından biridir.

Babək Vələdov

YAP Qazax rayon təşkilatının məsləhətçisi