11:31 / 15-07-2026
Anar Nəbiyev: "Şuşa əməkdaşlıq məkanına çevrilib"
15:11 / 14-07-2026
Qazaxda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 14 iyul 1969-cu il tarixdə Azərbaycanda siyasi hakimiyyətə gəldiyi gün münasibətilə tədbir keçirilib
08:40 / 08-07-2026
Çingiz Məmmədov: Qarşılıqlı faydalı münasibətlə
21:59 / 07-07-2026
"Qazaxda qonağa hörmət, sənətə məhəbbət və Vətən sevgisi hər zaman uca tutulur" - Rauf İlyasoğlu
10:53 / 07-07-2026
Anar Nəbiyev: "Azərbaycan-Avropa İttifaqı: əlaqələrin yeni mərhələsi"
18:06 / 06-07-2026
Qazaxın Çaylı kəndində ədəbi bayram: Şair Rafayıl Qurbanoğlunun ikinci kitabı işıq üzü gördü
11:38 / 01-07-2026
Azərbaycan Mədəniyyət Səfirləri" Assosiasiyası təsis olunub
10:12 / 25-06-2026
Anar Nəbiyev: "Biz elə bir güclü ordu yaratmışıq ki…"
14:34 / 24-06-2026
Anar Nəbiyev: "Əməkdaşlıqda yeni səhifə açıldı"
12:05 / 24-06-2026
Peyman Sadıqov Nigar Fərhadın qurucusu olduğu AID GROUP-dan ayrıldı
11:59 / 24-06-2026
Ramil Qurbanov: Dostluq və qardaşlıq nümunəsi
08:39 / 24-06-2026
Paşa Hadıyev: "Müdrik xalqımızın qürur mənbəyi"
22:13 / 21-06-2026
ELÇİN MANSUROVUN da müəllifi olduğu QIDALANMA VƏ ONKOLOGİYAYA DAİR KİTAB həm də elmi mənbədir
20:29 / 21-06-2026
Bakıda “Vətənimdir Azərbaycan!” layihəsi çərçivəsində yekun tədbir keçirilib
09:01 / 21-06-2026
Habil Cavadovun sənət bağçasından bir neçə yarpaq...
17:47 / 20-06-2026
"Sağlamlıq yalnız xəstəliyin müalicəsi ilə deyil, həm də qorunması və dəstəklənməsi ilə mümkün olur" - həkim Həsən Məmmədov
09:04 / 19-06-2026
Şamaxıda “Vətənimdir Azərbaycan!” layihəsi çərçivəsində milli geyimlərin sərgisi və konsert proqramı keçirilib
00:44 / 14-06-2026
Təcrübəli mütəxəssislər kursantlarla bilik və təcrübələrini bölüşüblər
13:31 / 12-06-2026
Mehman Ballayev: Qardaşlığı, həmrəyliyi və strateji tərəfdaşlığı əks etdirən tarixi sənəd
11:49 / 12-06-2026
Anar Nəbiyev: "Müttəfiqlik münasibətləri bütün sahələri əhatə edir"
19:08 / 11-06-2026
Qazaxda 15 İyun - Milli Qurtuluş Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib
10:56 / 11-06-2026
Anar Nəbiyev: "Qurtuluş tarixi"
13:47 / 10-06-2026
Nicat Göşşüyev: Şanlı dövlətçilik tarixində dönüş nöqtəsi
09:44 / 05-06-2026
Rəna Bayramova: Azərbaycan yaşıl enerji keçidinin ön sıralarındadır
16:37 / 04-06-2026
Sabirabadda “Vətənimdir Azərbaycan!” layihəsinin ilk tədbiri keçirilib
11:12 / 03-06-2026
Anar Nəbiyev: "Təbii sərvətlərdən düzgün istifadə üstünlüklərə yol açır"
21:20 / 01-06-2026
Meydandakı qadın faktoru - S T E F A N İ: - yenə sevgidən nifrətə....
15:58 / 01-06-2026
Bəhruz Niftəliyev - "Qarabağda doğulan azadlıq şəfəqləri Qərbi Azərbaycana da düşəcək"
14:37 / 01-06-2026
Paşa Hadıyev: "Aqrar sahədə böyük addımlar atılıb"
10:22 / 01-06-2026
Anar Nəbiyev: "Bizim dünya miqyasında çox müsbət imicimiz var"
12:14 / 26-05-2026
Asəf Salmanov: "Demokratik dövlət nümunəsi"
“Fəhlə Trotskiyə bənzəyir” şəri, 28 vaqonda Parisə aparılan abidə - Zakir Osmanov
1937-ci ildə Parisdə keçiriləcək ümumdünya sərgisinə SSRİ ilk dəfə dəvət alanda, Kreml bu dəvəti müsbət qarşılayıb.
Bölməyə aid digər xəbərlər
1937-ci ildə Parisdə keçiriləcək ümumdünya sərgisinə SSRİ ilk dəfə dəvət alanda, Kreml bu dəvəti müsbət qarşılayıb.Bununla bağlı İosif Stalinin göstərişi ilə Mərkəzi Komitədə xüsusi komissiya yaradılıb, Paris sərgisində SSRİ-nin hansı yaradıcılıq işi ilə iştirak edəcəyi müəyyənləşib.
Qərara alınıb ki, Parisdə SSRİ üçün ayrılan pavilyonda sovet memarlarının və heykəştaraşlarının əsərləri nümayiş olunsun.
Yaradılmış komissiyaya təqdim olunan layihələr diqqətlə araşdırılıb, nəhayət, 11 noyabr 1936-cı ildə bəzi düzəlişlər edilməklə heykəltaraş Vera Muxinanın layihəsi qəbul edilib.
Sərgiyə az vaxt qaldığından abidənin hazırlanması üçün üçnövbəli iş sistemi tətbiq edilib.
Abidə Moskvadakı Maşınqayırma və metal emalı təcrübə institutunun istehsal sexlərində hazırlanıb.
Abidənin heykəltaraşı Vera Muxina və memarı Boris İofan həmin ərəfədə sutkalarla təcrübə institutunda gecələməli olublar. İnstitutun işçiləri gərgin iş rejimindən bezərək narazılıqlarını dilə gətiriblər, rəhbərliyə şikayətlərini bildiriblər.
İnstitutun direktoru Tombovtsevi bu narazalıq ciddi şəkildə təşvişə salıb. Direktor işin yarımçıq qalmasından, yaxud da vaxtında icra edilməyəcəyindən qorxub. O, Stalin rejimində bunun nə ilə nəticələnəcəyini yaxşı anlayıb.
Bu səbəbdən direktor özünü sığortalamaq üçün Mərkəzi Komitəyə Vera Muxina haqqında bir neçə dəfə məktub göndərib, məktubda Muxinanın institutun əməkdaşlarını istismar etdiyini, onlara kobud münasibət bəslədiyini bildirib. Ancaq bu məktublara heç kim reaksiya verməyib.
Tombovtsev Kremlin diqqətini instituta və yaranan vəziyyətə cəlb etmək üçün fərqli varianta əl atmağa məcbur qalıb.
O, növbəti məktubunda abidədəki fəhlənin Lev Trotskiyə oxşadığını bildirib.
İnstitut direktorunun bu variantı işləyib. Məktub haqqında Stalinə məruzə edilib.
Stalin heç bir reaksiya verməyib, görəcəyi tədbir haqqında heç nə deməyib. 1937-ci ilin mart ayında, abidənin hazırlanmasının yekun ərəfəsində gecədən xeyli keçmiş o, sürücüsünə maşını təcrübə institutuna sürməyi göstəriş verib.
Stalinin institutuda qəfil gəlməsi hamını çaşdırıb. O, əməkdaşlardan xahiş edib ki, projektorları abidənin üstünə yönəltsinlər. Abidə tam işıqlandırıldıqdan sonra Stalin bir neçə dəqiqə sakit şəkildə abidəni seyr edib və heç bir fikir bildirmədən geri qayıdıb.
Sovet lideri “fəhlə”nin üzündə heç bir Trotski cizgisi hiss etməyib. Ancaq bununla da qane olmayan Stalin səhərisi gün Kliment Voroşilovu instituta göndərib.
Voroşilov institutdan qayıtdıqdan sonra Stalini əmin edib ki, “fəhlə” ilə Trotskinin heç bir oxşarlığı yoxdur.
Abidənin hündürlüyü 24 metr, çəkisi 75 tona yaxın olub. Onun Parisə daşınması növbəti problemə çevrilib.
Nəhayət, “Fəhlə və kolxozçu” 68 hissəyə bölünüb, 28 vaqona yerləşdirilib və Parisə yola salınıb.
Polşa ərazisindən keçərkən növbəti problem yaranıb. Tuneldən abidənin bir neçə hissəsi keçmədiyindən onları da hissələrə ayırmaq zərurəti yaranıb.
Növbəti işlər Parisdə sərgi yerində başlanıb.
Abidə-monument mütəxəssislər tərəfindən SSRİ üçün ayrılmış pavilyonda ucaldılıb.
SSRİ üçün ayrılmış pavilyondan bir neçə metr yuxarıda isə Almaniya üçün yer ayrılıb. Almanlar öz pavilyonıarında qartal fiqurunda kompleks nümayiş etdiriblər.
Nəhəng “Fəhlə və kolxozçu”nun yanında almanların “qartal”ı kiçik bir quşcuğaza bənzəyib və bu sərgi iştirakçılarının diqqətindən yayınmayıb.
25 may 1937-ci ildə Paris sərgisinin təntənəli açılış mərasimi keçirilib. Vera Muxinanın əsəri böyük alqışlarla qarşılanıb. Pablo Pikasso və Frans Mazerel kimi tanınmış sənətkarlar abidəyə heyranlıqlarını gizlətməyiblər.
Fransa mətbuatı “Fəhlə və kolxozçu” abidəsini 20-ci əsrin ən möhtəşəm abidəsi kimi təqdim edib.
Dünyanın bir çox ölkələrində “Fəhlə və kolxozçu” abidəsinin əksi olan poçt markaları, açıqcalar, plakatlar buraxılıb, döş nişanları hazırlanıb.
Sərgidən sonra sovet nümayəndə heyəti Fransa rəsmilərindən abidənin satılması təklifini alıblar. SSRİ bu təklifdən qəti şəkildə imtina edib.
“Fəhlə və kolxozçu” abidəsi eyni qaydada hissələrə bölünərək vaqonlarla Moskvaya qaytarılıb. Bir müddət bu abidənin Moskvanın hansı məkanında ucaldılması məsələsi ciddi müzakirələrə səbəb olub. Vera Muxina abidənin Moskvanın Krımski Val küçəsində qoyulmasını təklif edib.
Dəfələrlə bununla bağlı Mərkəzi Komitəyə müraciətlər ünvanlayıb. Amma heykəltaraşın bu istəyi nəzərə alınmayıb. Sonuncu müzakirələrdən sonra “Fəhlə və kolxozçu” abidəsi “VDNX” kompleksinin (Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisi) giriş hissəsinə qoyulub.
1948-ci ildə “Mosfilm” kinostudiyası “Fəhlə və kolxozçu” abidəsinin şəklini rəsmi simvolu kimi qəbul edib. 1967-ci ildə Oktyabr inqilabının 50 illiyi münasibətilə buraxılan 15 qəpikliyin üzərində “Fəhlə və kolxozçu” abidəsi əks olunub.
2003-cü ildə Rusiya hökuməti “Fəhlə və kolxozçu” abidə-monumentinin əsaslı bərpası ilə bağlı qərar qəbul edib.
Bərpa işləri altı il davam edib və 2009-cu ildə sona çatıb.
Zakir Osmanov
Tarix: 17-03-2025, 07:15 Oxunub: 799
Bölməyə aid digər xəbərlər
24-07-2020, 09:42
İlham Əliyevin yanında su təsərrüfatının vəziyyətinə həsr olunmuş müşavirə keçirildi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
22-02-2025, 08:51
558 nömrəli fond – Stalinin arxivinə kimlər müdaxilə edib? - Yaxın tarixin SİRLİ səhifəsi
27-07-2020, 23:21
İlham Əliyev yeni təhsil nazirini qəbul etdi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
21-07-2020, 18:03
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Bakıda təqdimat mərasimində - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
18-12-2024, 14:19
İlham Əliyev "Rossiya Seqodnya"nın baş direktoruna müsahibə verdi
19-07-2020, 18:01
İdman jurnalistikası: Keçmişi, indiki problemləri və ümidli gələcəyi
4-08-2020, 20:35
Büdcəyə dəyişiklik layihəsi plenar iclasa tövsiyə olundu
27-09-2022, 09:42
Baş nazirdən mənzil satışı ilə bağlı VACİB QƏRAR
8-10-2024, 10:41
3 vəkili öldürülən, güllələnmə qərarı verilən Əhmədov...
5-05-2023, 08:00
"Heydər Əliyev və Azərbaycan səhiyyəsi" - Nasir Əhmədov
12-04-2021, 10:04
Dünyanı silkələyən SƏYAHƏT - Adi fəhlə oğlu necə məşhurlaşdı...
24-07-2020, 18:07
Rəna xanım Paşayevanın xatirəsinə: “Əlvida, gözəl insan”
19-07-2020, 15:37
İyulun 23-24-də keçiriləcək buraxılış imtahanlarının qrafiki elan edildi
15-09-2020, 11:19
Baş nazir Qərar imzaladı
20-07-2020, 14:18
Qışa oduncaq tədarükü ilə bağlı ictimai dinləmələr keçiriləcək
21-03-2021, 09:03
Qızlar məktəbi açmasın deyə öldürmək istədilər, NKVD zirzəmisində döyülməkdən ürəyi partladı - Dəhşətli faktlar!
27-01-2022, 07:43
AZƏRBAYCANDA YENİ QADAĞALAR QÜVVƏYƏ MİNİR... - Üç dövlət qurumu əhaliyə müraciət etdi
















